Wat zijn mortelschroefpalen?
Een mortelschroefpaal is een betonpaal die niet als kant-en-klaar element de grond in gaat, maar ter plekke in de grond wordt gevormd. Dat gebeurt met een holle stalen schroefboor, de avegaar. Daarom heten deze funderingspalen ook schroefmortelpalen of avegaarpalen.
Het grote verschil met heien is dat de paal geboord wordt in plaats van geslagen. Geen heihamer of heiblok dus, en geen hamerslagen die trillingen door de bodem sturen; de omgeving merkt er weinig van.
Mortelschroefpalen horen bij de boorpalen. Anders dan schroefinjectiepalen en casing draaipalen zijn ze grondverwijderend: de avegaar brengt tijdens het boren grond naar boven in plaats van die opzij te drukken. Die grond wordt afgevoerd.
Zo worden mortelschroefpalen geplaatst
Het plaatsen van een mortelschroefpaal gebeurt in één doorlopende werkgang. Kort samengevat:
- Boren. De holle avegaar, met een afsluitklep aan de punt, wordt tot de gewenste diepte de grond in geschroefd.
- Storten. Op diepte wordt onder hoge druk betonmortel door de holle boor naar beneden gepompt.
- Trekken. Tegelijk wordt de avegaar zonder te draaien langzaam omhoog getrokken. De ruimte die vrijkomt, vult zich geleidelijk met beton.
- Wapenen. Direct daarna, voordat het beton uithardt, wordt een stalen wapeningskorf in de verse mortel gezet.
- Afwerken. De paal wordt op het gewenste niveau afgewerkt.
Het resultaat is een gewapende betonpaal uit één stuk, gevormd in de grond zelf. Omdat de paal direct op hoogte wordt afgewerkt, is koppensnellen (het afbreken van een overtollig stuk paalkop) doorgaans niet nodig.
Voordelen van mortelschroefpalen
Mortelschroefpalen combineren een hoge draagkracht met weinig hinder voor de omgeving. De belangrijkste voordelen op een rij.
Trillingsvrij en geluidsarm
Het boren veroorzaakt vrijwel geen trillingen en weinig lawaai. Dat maakt mortelschroefpalen geschikt voor bebouwde omgevingen en voor locaties naast gebouwen die gevoelig zijn voor trillingen, zoals monumenten en ziekenhuizen. Omwonenden ondervinden weinig hinder en het risico op trillingsschade aan omliggende panden is klein.
Flexibel in lengte en diameter
Omdat de paal ter plekke wordt gevormd, ligt de lengte niet vooraf vast in een fabriek. Stuit de boor op een afwijkende bodemopbouw, dan kan er zo nodig dieper worden geboord. Het gangbare marktbereik loopt van Ø 300 tot Ø 1000 mm, zodat er voor lichte en zware belastingen een passende maat is.
Hoge draagkracht
Een uitgeharde mortelschroefpaal is een massieve, gewapende betonnen kolom. Afhankelijk van de diameter, de betonkwaliteit en de grond kan zo’n paal zware belastingen dragen. Een vast getal zegt weinig: het draagvermogen volgt altijd uit een paalberekening conform NEN 9997-1, op basis van de sondering en het paalpuntniveau.
Ook als trekpaal
Naast drukkrachten nemen mortelschroefpalen ook opwaartse krachten op. Met wapening over de volle lengte zijn ze inzetbaar als trekpaal, bijvoorbeeld onder hallen met hoge windbelasting of onder kelders met opwaartse grondwaterdruk.
Vlotte uitvoering
Boren, storten en wapenen gebeuren in één werkgang, waardoor er per dag een flink aantal palen gemaakt kan worden, afhankelijk van de lengte. Een korte uitvoeringstijd betekent ook een kortere periode van eventuele hinder op en rond de bouwplaats.
Toepassingen van mortelschroefpalen
Mortelschroefpalen worden vooral gekozen wanneer heien minder geschikt is, of wanneer de belasting om een grote paaldiameter vraagt.
Bebouwde omgeving en kwetsbare locaties
In woonwijken, stadscentra en naast trillingsgevoelige gebouwen is een geboorde paal vaak de logische keuze. U fundeert zonder hamerslagen en zonder de risico’s die daarbij horen voor omliggende constructies. Lees meer over deze aanpak bij trillingsvrij funderen.
Harde of vaste bodemlagen
Bij heien kunnen vaste lagen in de bovengrond, zoals oude klei- of puinlagen, tot problemen leiden. Een avegaar boort door zulke lagen heen en bereikt zo de benodigde diepte. Ook in zandgrond is de mortelschroefpaal een efficiënt systeem.
Zware constructies en trekpalen
Voor appartementencomplexen, kantoren en industriële installaties bieden de grote diameters voldoende draagvermogen. Bij lichtere gebouwen volstaat vaak een kleinere diameter. Door de combinatie van druk- en trekcapaciteit zijn mortelschroefpalen breed inzetbaar, ook bij industriële funderingen.
Palenwanden voor bouwkuipen en kelders
Mortelschroefpalen kunnen dicht naast elkaar of zelfs overlappend worden geboord. Daarmee ontstaat een aaneengesloten wand van betonpalen in de grond. Zo’n palenwand kan dienen als grondkering bij een bouwkuip of kelder, zonder trillingen aangebracht en zonder aparte damwand.
Mortelschroefpaal, schroefinjectiepaal of casing draaipaal?
Alle drie zijn trillingsvrije boorpalen, maar ze werken verschillend. De mortelschroefpaal is een betonpaal met grote diameters en is grondverwijderend. Schroefinjectiepalen en casing draaipalen hebben een stalen buis, kleinere diameters en zijn grondverdringend: er komt geen grond vrij die afgevoerd moet worden.
De boorstelling en de werkruimte spelen ook mee. Moet er inpandig, via een smalle doorgang of onder een lage werkhoogte worden gefundeerd, dan liggen schroefinjectiepalen of casing draaipalen met hun korte segmenten vaak meer voor de hand. Een overzicht van de verschillen vindt u op de pagina over boorpalen.
Wat kost een mortelschroefpaal?
De prijs hangt af van de paallengte, de diameter, de benodigde wapening, het aantal palen en de bodem op de bouwlocatie. Ook de bereikbaarheid van het terrein en de afvoer van de opgeboorde grond tellen mee. Omdat wij dit paaltype zelf niet uitvoeren, geven wij er geen prijs voor af.
Wat KFT wél voor u kan doen
Staat er een mortelschroefpaal in uw funderingsadvies of bestek, dan is dat geen eindstation. In veel gevallen kan het werk worden uitgevoerd met een paaltype dat wij zelf in huis hebben:
- Casing draaipalen, met of zonder groutinjectie, in Ø 139 tot Ø 323 mm. Een dikwandige stalen buis die met beton en wapening wordt gevuld en hoge druk- en trekkrachten opneemt. Dit is meestal het dichtstbijzijnde alternatief bij zware belastingen.
- Schroefinjectiepalen in Ø 88,9 tot Ø 323 mm, als de werkruimte beperkt is: inpandig, in een kelder of bij een lage werkhoogte.
Het verschil in diameter betekent niet automatisch minder draagvermogen. Een slankere stalen paal met een groutmantel en een verbrede voet kan een zware betonpaal vaak vervangen, mits het aantal palen en de paalpuntdiepte daarop worden aangepast. Wat er in uw situatie nodig is, volgt uit een paalberekening conform NEN 9997-1; die maken wij samen met uw constructeur.
Eén ding kunnen wij niet overnemen: een palenwand van overlappende betonpalen als grondkering. Heeft uw project dat nodig, dan is een gespecialiseerd bedrijf in mortelschroefpalen de juiste partij.
Werkt u aan een nieuw gebouw, kijk dan ook bij fundering voor nieuwbouw.
