Wat is trillingsarm heien?
Bij gewoon heien slaat een heihamer of heiblok van bovenaf op de paalkop. Die klap gaat als schokgolf door de paal en de bodem, en kan in omliggende panden tot scheuren of zettingen leiden. Bij trillingsarm heien wordt die schokgolf zoveel mogelijk beperkt.
KFT gebruikt daarvoor één systeem: de inwendig geheide stalen buispaal. Een zwaar valblok valt niet op de kop van de paal, maar binnen in de buis op een prop grind onderin. De paal wordt zo van onderaf de grond in getrokken. De trillingen zijn daardoor veel lager dan bij gewoon heien.
Eerlijk is eerlijk: trillingsarm is niet trillingsvrij. Er ontstaat nog een kleine trilling. In de praktijk is die zo beperkt dat de methode veilig naast bestaande bebouwing kan worden toegepast. Moet elke trilling worden uitgesloten, dan is trillingsvrij funderen met gedraaide palen de betere keuze.
Trillingsarm of trillingsvrij?
Trillingsvrije systemen, zoals schroefinjectiepalen en casing draaipalen, worden de grond in gedraaid en geven geen trillingen. Ze zijn vaak wel complexer of duurder. De inwendig geheide buispaal zit daartussenin: doorgaans sneller en voordeliger, met trillingen die in de praktijk binnen de perken blijven.
Zo verloopt een trillingsarm heiwerk
Het heien zelf is één stap van de vijf. Wat ervoor en erna gebeurt, bepaalt of het werk zonder discussie met de buren verloopt.
1. Sondering
Een sondering laat zien welke grondlagen er zitten en op welke diepte de draagkrachtige zandlaag begint. Zonder die gegevens kan de constructeur geen paallengte en geen draagvermogen berekenen, en kunnen wij geen sluitende offerte maken. De sondering wordt uitgevoerd door een gespecialiseerd bureau, meestal in opdracht van de opdrachtgever.
2. Vooropname van de belendingen
Voordat er een machine komt, laat u de aangrenzende panden bouwkundig opnemen: een onafhankelijk bureau legt de bestaande scheuren, verzakkingen en schades vast in foto’s en een rapport. Dat kost weinig en voorkomt veel. Komt een buurman achteraf met een scheur, dan is met het rapport in de hand vast te stellen of die er al zat. Wij adviseren een vooropname bij elk werk vlak langs bestaande bebouwing, en in veel vergunningen is hij verplicht.
3. Trillingsmeting
Staat er in de vergunning of het bestek een grenswaarde, dan wordt tijdens het heien gemeten. Een meetopstelling op de gevel van het dichtstbijzijnde pand registreert doorlopend wat het gebouw meekrijgt. Wordt de grens genaderd, dan passen wij de uitvoering aan: kortere valhoogte, een andere volgorde van de paalposities, of overstappen op een trillingsvrij systeem. Zo blijft het meetbaar in plaats van een kwestie van gevoel.
4. Heien
Het eigenlijke werk: de palen gaan segment voor segment de grond in, inwendig geheid. Per paal houden wij bij hoeveel slagen er per meter nodig zijn (kalenderen), zodat aantoonbaar is dat de vereiste diepte en weerstand zijn gehaald.
5. Oplevering
De palen worden op de juiste hoogte afgekort, volgestort met beton en zo nodig gewapend. U krijgt de uitvoeringsgegevens per paal, en wij ruimen de werkplek op zodat de aannemer verder kan met de funderingsbalken of de vloer. Is er gemeten, dan hoort het meetrapport bij de oplevering.
Hoeveel trilling is toelaatbaar? SBR-richtlijn A en B
Voor het beoordelen van trillingen gebruikt Nederland de SBR Trillingsrichtlijn. Die bestaat uit delen, en in de praktijk gaat het om twee daarvan. Ze worden vaak door elkaar gehaald, terwijl ze over heel verschillende dingen gaan.
Deel A: schade aan bouwwerken
Deel A gaat over de vraag of een gebouw van de trilling kapot kan gaan. Gemeten wordt de snelheid waarmee de constructie meetrilt. Die waarde wordt afgezet tegen het soort bouwwerk en de staat waarin het verkeert: een nieuw betonnen bedrijfspand mag meer hebben dan een negentiende-eeuws pand op houten palen met scheuren in het stucwerk. Ook telt mee of de trilling kort duurt of de hele dag terugkomt.
Blijft de meting onder de grens die voor dát pand geldt, dan is schade door het heiwerk redelijkerwijs uitgesloten. Daarom hoort deel A altijd samen met een vooropname: pas met allebei is achteraf hard te maken wat wel en niet door het werk komt.
Deel B: hinder voor personen
Deel B gaat niet over het gebouw maar over de mensen erin. Een trilling kan ruim onder de schadegrens van deel A blijven en toch flink vervelend zijn: glazen die rinkelen, een vloer die natrilt, een baby die er wakker van wordt. Deel B werkt daarom met lagere waarden en kijkt ook naar het tijdstip en de duur. Werken tussen negen en vijf op een doordeweekse dag wordt anders beoordeeld dan werken in de avond of in het weekend.
Voor een woonwijk is deel B meestal de strengere van de twee. Goede communicatie helpt daar net zo goed als techniek: buren die weten dat er drie dagen geheid wordt en waarom, klagen aantoonbaar minder.
Wat dit voor uw project betekent
In de meeste projecten staat er niets over trillingen in de vergunning en volstaat een vooropname. Staat er wel een grenswaarde, kijk dan welk deel wordt bedoeld en op welk pand hij slaat. Wij lezen dat desgewenst met u mee bij de aanvraag. Is de grens zo laag dat inwendig heien niet haalbaar is, dan zeggen wij dat vooraf en adviseren wij trillingsvrij funderen met schroefinjectiepalen of casing draaipalen.
Zo werkt trillingsarm heien met stalen buispalen
De paal wordt in segmenten de grond in gebracht. Dat gaat in vier stappen.
1. Eerste segment plaatsen
Een eerste stalen buissegment met een aangelaste voetplaat wordt op de uitgezette positie gezet. Onderin de buis komt een grindprop van ongeveer 50 tot 75 centimeter. Het valblok valt binnen in de buis op het grind en drijft het segment de grond in.
2. Paal verlengen
Zit het eerste segment bijna in de grond, dan wordt het volgende segment erop gezet. Elk segment heeft bovenaan een verbreding (tromp) waarin het volgende past. De segmenten worden rondom aan elkaar gelast, waarna het inwendig heien verdergaat. Met korte segmenten, zo nodig van ongeveer een meter, kan ook bij een lage werkhoogte worden gewerkt.
3. Herhalen tot op diepte
Segment na segment gaat de paal verder de grond in, tot het berekende paalpuntniveau. Onderweg wordt gecontroleerd of de paal de vereiste weerstand haalt. Omdat de paal de grond opzij drukt en niet uitgraaft, komt hij klem in de bodem te staan.
4. Afwerken en volstorten
Op diepte wordt het laatste segment op de juiste hoogte afgebrand. Daarna wordt de buispaal gevuld met beton, vaak met wapening in het kopgedeelte. Is het beton uitgehard, dan is de paal klaar en kan de aannemer verder met de funderingsbalk of vloer.
Voordelen van inwendig geheide stalen buispalen
Weinig trillingen, minder risico op schade
Omdat de klap onderin de buis plaatsvindt en niet aan maaiveld, blijft de kans op scheuren of zettingen in omliggende panden klein. Dat maakt de methode geschikt voor dichtbebouwde wijken en voor werk naast oude panden.
Minder geluid dan gewoon heien
Het vallende heiblok geeft een dof geluid, gedempt door de buis en de grond. Stil is het niet, maar de overlast blijft duidelijk kleiner dan bij heien op de paalkop.
Grondverdringend, geen grondafvoer
De stalen buispaal drukt de grond opzij. Er hoeft in normale omstandigheden niet te worden voorgeboord en er komt geen grond of slurry vrij die moet worden afgevoerd. De verdrongen grond klemt de paal bovendien stevig in.
Hoge draagkracht op druk en trek
Een stalen buis, volgestort met beton en zo nodig gewapend, neemt zowel het gewicht van een gebouw op als opwaartse krachten. In Lelystad zijn 162 inwendig geheide buispalen aangebracht onder een magazijnuitbreiding en een laaddock voor vrachtwagens, in de diameters Ø 219, Ø 273 en Ø 323 mm.
Flexibel in beperkte ruimte
Door de korte segmenten en compacte heistellingen kan ook in een achtertuin, een smalle doorgang of bij een lage werkhoogte worden geheid. Waar een grote heistelling niet past, is dit vaak wel mogelijk.
Vlot in uitvoering
Er wordt niet geboord en er is geen grondafvoer. Daardoor is er minder materieel en mankracht op de bouwplaats nodig, en kunnen vaak meerdere palen per dag worden aangebracht.
Wanneer kiest u voor trillingsarm heien?
Uitbouw en aanbouw
Bij een fundering voor een uitbouw wordt vlak naast de woning en de buren gewerkt. In Heerhugowaard zijn voor een uitbouw 13 stalen buispalen van 19 meter inwendig geheid, en in Brielle 21 buispalen van 8 tot 12,5 meter.
Nieuwbouw op een lastige locatie
Ook bij nieuwbouw tussen bestaande panden of in een woonwijk is trillingsarm heien een goede optie. Voorbeelden zijn 20 buispalen van Ø 273 mm voor nieuwbouw in Heerhugowaard en 20 buispalen voor een nieuwe woning en boerderij in Starnmeer.
Funderingsherstel
Bij funderingsherstel van oude of verzakte panden is de bestaande constructie al kwetsbaar. Trillingsarm heien beperkt de belasting op het pand tijdens het werk. Bij consolepalen is dit de manier waarop de paal naast de verzakte gevel de grond in gaat.
Bedrijfspanden en inpandig werk
Voor industriële funderingen zijn stalen buispalen geschikt door hun hoge draagkracht. Dankzij de segmenten kan in bestaande gebouwen soms ook inpandig worden geheid, bijvoorbeeld voor een liftput of machinefundering.
Naast gevoelige infrastructuur
Bij spoorlijnen, leidingen of dijken worden vaak trillingsarme of trillingsvrije technieken voorgeschreven. De inwendig geheide buispaal is dan een veilig alternatief voor gewoon heien.
Trillingsarm heien door KFT
Kaaij Funderingstechniek uit Broek op Langedijk is VCA**-gecertificeerd en heeft meer dan 15 jaar ervaring. Voor trillingsarm heien gebruikt KFT uitsluitend het stalen buispaalsysteem, met eigen heimachines. Projecten liggen in Noord-Holland en ver daarbuiten.
Of trillingsarm heien past bij uw project, hangt af van de bodem, de belasting en de omgeving. Na beoordeling van uw situatie adviseert KFT over het paaltype, en via offerte aanvragen ontvangt u een prijs voor uw project.
